Nooit meer Cecile

Een goede vriendin van mij viert haar veertigste verjaardag in een kroeg. Het loopt er al snel vol met vrienden en vriendinnen die bijna allemaal ook veertig zijn, of iets in die buurt.
We hebben het er over. Over hoe meisjes en jongens van twintig naar je kijken, en dat je die blik (‘jeetje, die is echt vet oud zeg!’), nog wel herkent van toen je zelf die goddelijke leeftijd had en keek naar stokoude gerimpelde wezens die destijds net zo oud waren als jij nu. Over dat het ook heus wel voordelen heeft hoor, dat rijpingsproces, je weet tenminste wat je wilt in het leven en je hebt inmiddels overal schijt aan (ik heb helemaal niet overal schijt aan, was het maar zo, maar dat terzijde). Eén van ons vertelt dat ze steevast geschokt is als men haar, in een winkel of in de bus, ‘mevrouw’ noemt. Wat is daar eigenlijk erg aan, vragen wij ons in al onze rijpheid af. We komen tot de conclusie dat ‘mevrouw’ je ouder maakt dan je bent, ook al voel jij je nog zo jeugdig in je King Louie jurkje. En dat het afstand schept. Een ‘mevrouw’ is nooit iemand die je goed kent, een Facebook vriendin of iemand met wie je doorzakt tot in de de kleine uurtjes. Maar ja, ‘mevrouw’ is natuurlijk wel netjes en beleefd. Het zou me een mooie boel worden zeg, als ‘mevrouw’ geheel en al zou verdwijnen uit onze taal. Hoe los je dat dan op als je elkaar niet kent? Of als die ander een klant is en jij, ik noem waar wat, achter de kassa zit bij Albert Heijn, of aan de telefoon in een call center? ‘Spaar je Efteling zegels, Thea?’, ‘Wat is je klantnummer’, Marjolijn?’. Brrrr. Toch wel prima eigenlijk, dat ‘mevrouw’.
Maar dan moet ik ineens denken aan mevrouw Jaspers. Mevrouw Jaspers woont in een verzorgingstehuis. Mijn buurvrouw is daar kapster. Elke donderdag zit mevrouw Jaspers bij haar in de stoel. Op één van die donderdagen had ze vol trots een foto van haar kleindochter laten zien. ‘Wat een leuke meid. Hoe heet ze?’, had mijn buurvrouw gevraagd. ‘Cecile', glom mevrouw Jaspers. ‘Net als ik’. ‘Goh. Heet u Cecile? Mooie naam zeg. Past bij u’. Mevrouw Jaspers had even verbaasd gekeken, en toen had ze geglimlacht. Ze vertelde dat ze eigenlijk nooit meer bij haar voornaam werd genoemd. Ze vroeg zich af of ze in het verzorgingstehuis überhaupt wel wisten dat ze een voornaam had. Daarna staarde ze zomaar een beetje voor zich uit. Misschien dacht ze wel aan de tijd dat ze als Cecile haar eerste sigaret had gerookt, of aan haar pret met giechelende bakvis-vriendinnen die ook allemaal gewoon nog een voornaam hadden, of aan de liefdesbrieven van haar verloofde, die steevast waren begonnen met ‘mijn allerliefste Cecile’. Prachtig was dat. Maar inmiddels was ze al jaren alleen nog maar mevrouw Jaspers.
Nu ja. Wat valt er te leren uit bovenstaande? Dat er in het ‘mevrouw-wezen’ dus minimaal twee varianten bestaan: een prettig-fatsoenlijke en een ‘u doet er niet meer echt toe dus wat maakt ons het uit hoe u heet’- variant. Die laatste is waarschijnlijk vaak onbedoeld en niet expres en zo, maar toch. Hoe gaat zoiets, vraag ik me af. Wanneer houd je op je voornaam te zijn, en val je volledig samen met je ‘mevrouw-zijn’? Wie beslist dat eigenlijk? Kan zo’n beslissing ooit nog teruggedraaid worden? En wat doet dat dan met je? Best wel veel, volgens mij. ‘Ik heet, dus ik ben’, toch? Maar wat ben je dan als je, strikt genomen, hetzelfde heet als alle andere mevrouwen en meneren in het verzorgingstehuis? Dan ben je stilletjes aan van een uniek, bijzonder, met liefde bereid gerecht een nietszeggend Broodje geworden. Broodje Kaas, Broodje Bal, Broodje Eenheidsworst. Maakt in wezen niks meer uit. Ik vind het een griezelig vooruitzicht. Dat het ooit zover kan komen dat ik mijn eigen voornaam nooit meer hoor. Car. Zo heet ik. Als iemand mij zo noemt voelt dat fijn. Zie mij! Hallo, joehoe! Ik ben het! Car!
Met andere woorden. Veertigers: hou vast, die voornaam. Vind een oplossing voor de Albert Heijn en het call center, maar hou ‘m in vredesnaam vast. Twintigers: mind you, wij zijn geen Broodjes. O ja, en dan nog iets: lang leve Cecile.