Een taart of een stammetje

Bij ons in de buurt zit de firma De Kroon, een buurtsuper van het allermooiste soort. Opgericht door de oude meneer De Kroon in 1958. Dat jaartal staat op ieder bonnetje, direct onder het logo met een kroon en twee vlaggen. Inmiddels heeft de jonge De Kroon de zaak overgenomen. Buiten, bij de deur, hangen twee grote portretfoto’s achter glas. De ene zwart wit: De Kroon senior als jongeman, met vrouw en kind, poserend voor een schap met zuivel. De andere bijna identiek, maar dan in kleur: zijn zoon, ook met vrouw en kind, voor hetzelfde schap. Bij De Kroon zijn geen karretjes waar 50 cent in moet, of een eigen supermarktmunt die je bij het Servicepunt kunt krijgen. Er is geen Servicepunt bij De Kroon. En er zijn ook bijna geen karretjes, behalve een paar hele krakkemige exemplaren die eigenlijk nooit door iemand worden gebruikt. Bij De Kroon pak je gewoon een mandje. Dat mandje is niet van plastic, maar van metaal, met een verweerd stukje rood plastic om het handvat. Daar loop je dan mee door het ene winkelpaadje dat de buurtsuper rijk is, en dat na vier bochtjes via de koeling en de vleeswaren weer bij de kassa uitkomt. Eén kassa is er, met een zelfgeschilderd houten balkje wat je achter je boodschappen kunt leggen om de grens tussen jou en de volgende klant te markeren. Bij De Kroon hoef je je groenten en fruit niet zelf te wegen en in een zakje te doen. Als je sla en courgettes wilt, dan komt er iemand en die pakt ze voor je, doet er een prijsje op en vraagt dan: ‘anders nog iets voor u?’. Op de bonnetjes van De Kroon staat, behalve dat jaartal, elke dag een nieuwe spreuk of hartenkreet, vaak iets stichtelijks of een verwijzing naar de actualiteit. ‘Waar je teveel van hebt kun je best wat van missen’. Of: ‘van ons mag Maxima minimaal koningin worden!’. Ik weet niet wie ze verzint, misschien wel de oude meneer De Kroon en zijn vrouw, gezellig aan de keukentafel, in het woonhuis naast de winkel. Bij De Kroon kun je geen dierenplaatjes sparen. Er is ook nooit een voetbalactie of iets met smurfen, sprookjesfiguren of Pokémon kaarten. Maar De Kroon heeft wel degelijk acties. Een paar jaar geleden bijvoorbeeld, toen ze hun vijftigste verjaardag vierden. Toen kon je als klant een gratis feesttaart afhalen, waarbij er keuze was tussen een stammetje voor vijf personen of een grote taart. Ze noteerden je naam in een boekje bij de kassa, en in de feestweek lag je traktatie klaar bij de groenten. De firma De Kroon had een uitbundige toren gebouwd van komkommers, tomaten en prei, en daar lagen ze omheen, de taarten en de stammetjes. Als je wilde kon je ook naar de dankdienst in de kerk en dan na afloop een Utrechtse sprits eten. De Kroon is weergaloos. De Kroon moet blijven. Niet dat ze weggaan, maar ik zie de bui toch hangen, vroeg of laat. Afblijven, mega-retailers, projectontwikkelaars, schaalvergroters! De Kroon is van ons. Waar je te weinig van hebt, daar kun je niets van missen. Zeg ik altijd maar.

Geen petje

Ik word altijd erg blij van Mannetjes. Goeie Mannetjes, wel te verstaan. Mannetjes die je raamkozijnen repareren met een ouderwets vakmanschap en voor een redelijke prijs. Mannetjes die beloven je badkamer op te knappen en dan ook echt komen. Op tijd. Mannetjes die vinden dat je dat ene dingetje daar zo, nee dáár, kijk, ziet u, dat je dat toch echt even netjes weg moet werken. Anders is het jammer. Ook buiten het kluswezen heb je Mannetjes. Die fixen dan bijvoorbeeld kapotte tosti-ijzers. Of ze trimmen honden, korten broeken in of runnen al drie generaties lang een ieniemini supermarktje. In mijn buurt zijn er veel van dat soort Mannetjes. Mijn lievelingsmannetje repareert schoenen. Hij is zó goed, dat wij hem thuis 'De Held' noemen. Daar zijn drie redenen voor. Ten eerste: hij is een ware virtuoos. Ingewikkelde design pumps met geknakte hakken? Swedish Hasbeens met houtrot? Ga naar De Held en hij kan er nog wat mee. Zonder er al te veel woorden aan vuil te maken neemt hij je schoeisel in ontvangst en herstelt het voor een euro of 7. Als je het weer komt halen zit het in een witte papieren zak met je naam erop. En dan kan de Held ook nog naambordjes voor je maken, je kleren stomen en je adviseren inzake muurverf, behangplaksel en secondelijm (ooit eens geprobeerd om bij de Praxis iemand te vinden die dat ook allemaal kan en niet al met drie andere klanten bezig is?) Ten tweede: De Held is cool. Ziet er uit als een viking, met een tattoo waarvan je net een randje onder het mouwtje van zijn T-shirt uit ziet komen en woest haar tot op zijn schouders. Draagt ruige werkbroeken met precies de goede riem, en een bruine leren schort met vakjes voor scharen en andere handige dingen voor als je schoenen repareert. Heeft gespierde armen en mooie billen waar je vaak royaal zicht op hebt, want De Held staat meestal met zijn gespierde rug naar de toonbank toe aan zijn werkbank te klooien met schoenen. Hij kan dus zo in de Linda, in het themanummer ‘Hitsig' of 'Hunkeren'. Maar dat hoeft hij niet. Niet dat ik het hem ooit heb gevraagd hoor, maar sommige dingen weet je gewoon. Want, ten derde, De Held is totaal niet bezig met Held-zijn. Hij heeft bijvoorbeeld een diadeem in zijn haar, om te voorkomen dat het in de weg hangt tijdens het schoenen repareren. Geen cool haarbandje of een petje heel hip achterstevoren op zijn hoofd, maar gewoon een tuttig suf diadeem van de Etos. Ik vind dat prettig. Hij heeft ook een beugel. Zo eentje met slotjes. Als je dan schoenen komt brengen en hij lacht vriendelijk naar je, dan zie je die slotjes soms een beetje blinken in het zonlicht dat naar binnen valt. Fijn. Gisteren liep ik weer even bij ‘m binnen om een sleutel te laten namaken (De Held kan alles). Het was druk, zei hij, mensen komen allemaal op het laatste moment, vlak voor de vakantie. ‘En dan zeggen ze dat het hun lievelingsschoenen zijn, en dat ze net, ja echt nét kapot zijn, en of het alsjeblieft even tussendoor kan. Maar ik laat me niet gek maken’. Hij keek me even aan en lachte. Ik zag een rij perfect rechte tanden zonder slotjes. Toch zonde, dacht ik.